Scenariusz · 23 sierpnia 1939
Bez paktu Ribbentrop–Mołotow
23 sierpnia 1939 r. rozmowy w Moskwie załamują się i traktat niemiecko-sowiecki nie zostaje podpisany. Wszystko inne — niemiecka mobilizacja, brytyjska gwarancja dla Polski, sowiecka nieufność wobec Zachodu — pozostaje bez zmian.
Założenia
- Hitler nadal zamierza zaatakować Polskę w 1939 r.; harmonogram Wehrmachtu bez zmian.
- ZSRR pozostaje neutralny i nie przystępuje do strony brytyjsko-francuskiej (letnie rozmowy już utknęły).
- Wielka Brytania i Francja dotrzymują gwarancji dla Polski tak jak w rzeczywistości.
Możliwe konsekwencje (hipoteza)
1939-09Niepewność: średnia
Niemcy mimo wszystko atakują Polskę, ale bez tajnego porozumienia o linii podziału.
Decyzja o wojnie zapadła przed paktem; pakt usuwał ryzyko, nie tworzył zamiaru. Historycy spierają się, na ile brak paktu opóźniłby atak.
1939-10Niepewność: średnia
Brak agresji sowieckiej 17 września; wojska polskie wycofują się ku „przedmościu rumuńskiemu” i stawiają opór dłużej na wschodzie.
Plan odwrotu na wschód istniał; bez Armii Czerwonej Niemcy i tak dotarliby do Bugu w kilka tygodni, więc przedłużenie liczy się w tygodniach, nie miesiącach.
1940Niepewność: wysoka
Państwa bałtyckie i Finlandia nie są zmuszone do sowieckich paktów o „pomocy wzajemnej” jesienią 1939 r.; wojna zimowa mniej prawdopodobna, ale niewykluczona.
Tajny protokół dawał Moskwie wolną rękę; bez niego akcja przeciw państwom bałtyckim groziła reakcją Niemiec.
1940–41Niepewność: niska
Gospodarka niemiecka traci sowieckie dostawy zboża, ropy i manganu z lat 1940–41, co zaostrza skutki brytyjskiej blokady.
Umowy handlowe z 1940 i 1941 r. były bezpośrednim skutkiem paktu; wolumeny są udokumentowane.
Symulacja krok po kroku nie jest jeszcze dostępna. Nie generujemy wyników, których nie potrafimy uzasadnić.